Η νήσος Θάσος βρίσκεται στη βόρεια Ελλάδα, αντίκρυ από τις ακτές της Ανατολικής Μακεδονίας. Το μήκος των ακτών της φτάνει τα 115 χλμ. και η επιφάνεια του εδάφους της απλώνεται σε 378,84 τετρ. χλμ. Μια απόσταση 18 ναυτικών μιλίων τη χωρίζει από την Καβάλα και μόλις 6 μίλια από την Κεραμωτή και το Αεροδρόμιο της Καβάλας. Διοικητικά, η Θάσος υπάγεται στο Νομό Καβάλας και είναι μια από τις επαρχίες του. Πρωτεύουσα του νησιού είναι ο Λιμένας. Το νησί είναι κατάφυτο και η ξυλεία αποτελεί ένα από τα κύρια εισοδήματα των Θασίων, όπως και η εξόρυξη μαρμάρου, ο τουρισμός, το λάδι, οι ελιές, το μέλι κ.ά. Ελιές, πεύκα, πλατάνια, έλατα, φλαμουριές, κέδρα, κρανιές και άλλα ήμερα και άγρια δέντρα καλύπτουν τους μικρούς κάμπους μέχρι τις κορφές των βουνών. Έχει περίπου 14.000 κατοίκους.
Η Θάσος είναι ορεινός τόπος και η ψηλότερη κορυφή της είναι το Ψαριό ή Υψάριον (1.203 μ.). Εύκολη είναι όμως η πρόσβαση χάρη στους δασικούς δρόμους. Χαρακτηρίζεται από πλούσιους κάμπους με ελαιόδενδρα. Από την αρχαιότητα ήταν γνωστή για το πλούσιο υπέδαφός της σε σίδηρο, χρυσό, και στο κατάλευκο μάρμαρό της.
To νησί σε όλη του την έκταση έχει ακτές, όπως τη Χρυσή Αμμουδιά στη Σκάλα Παναγιάς, τη Χρυσή Ακτή στη Σκάλα Ποταμιάς, τα Κοίνυρα, ο Παράδεισος, τη Θημωνιά, την Αλυκή, την Ψιλή Άμμο, το Αστρίς, την Ακτή του Ποτού, το Πευκάρι, την Ακτή Λιμεναριών μέχρι την Τρυπητή, τον Ατσαπά στην Σκάλα Μαριών, την Ακτή Καλλιράχης, την Ακτή Σωτήρας, την Ακτή Αλσυλλίου (Δασύλιο) στην Σκάλα Πρίνου, τη Σκάλα Ραχωνίου, τον Παχύ, το Παπαλιμάνι, τη Γλυφάδα και στην πόλη του Λιμένα την Ακτή Αγίου Βασιλείου, την παραλία (συνοικισμού) στην ανατολική πλευρά της πόλης, το Νυστέρι και το Γλυκάδι (2-3 χλμ. από Λιμένα). Αξιοσημείωτες είναι επίσης οι πηγές που υπάρχουν στην Παναγία της Θάσου.
Το κλίμα της Θάσου είναι εύκρατο, δροσερό το καλοκαίρι και ήπιο τον χειμώνα. Ο Ιπποκράτης μάς έχει αφήσει πολύτιμες καταγραφές για το θασιακό κλίμα, όταν για 3 χρόνια διέμενε στο νησί τον 5ο αιώνα π.Χ. Στο βιβλίο Επιδημίες Α δηλώνει ότι στη Θάσο «γενικά ο χειμώνας έμοιαζε με άνοιξη». Η μέση ετήσια θερμοκρασία είναι 17,2 βαθμοί Κελσίου, η δε μέση καλοκαιρινή θερμοκρασία (Ιούλιος) είναι 23,4oC.
Οι δραστηριότητες που ευνοούνται στη Θάσο περιλαμβάνουν το θαλάσσιο σκι και το ψάρεμα, την πεζοπορία και την ορειβασία, το κυνήγι, καθώς και την παρατήρηση πουλιών. Επίσης, έχει ξεκινήσει για πρώτη φορά να εφαρμόζεται το πρόγραμμα τις Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρίας και της διεθνούς οργάνωσης Bird Life, για την συνεχή παρακολούθηση από εθελοντές, της σημαντικής περιοχής για τα άγρια πουλιά στην Θάσο (ΙΒΑ GR016). Ένα τμήμα του νησιού έχει χαρακτηριστεί ως ιδιαίτερης αξίας για τα άγρια πουλιά (έχουν ανάλογα χαρακτηριστεί άλλες 96 περιοχές σε όλη την Ελλάδα) και είναι από τις πρώτες πανελλαδικά περιοχές που έχουν μπει σε καθεστώς παρακολούθησης, από εθελοντές των παραπάνω οργανώσεων. Τα στοιχεία που συλλέγονται, ταξινομούνται και δημιουργούν, μαζί με τα στοιχεία από όλες τις σημαντικές περιοχές για τα πουλιά της Ευρώπης, μια μεγάλη πανευρωπαϊκή βάση δεδομένων. Αυτό επιτρέπει σε ειδικούς επιστήμονες αλλά και κάθε ενδιαφερόμενο, να παρακολουθεί τις αυξομειώσεις των πληθυσμών κάθε σημαντικού είδους της ορνιθοπανίδας στην Ευρώπη, τις αλλοιώσεις του φυσικού περιβάλλοντος από ανθρώπινες δραστηριότητες στους βιότοπους και μέσω των εθελοντών να ελέγχεται κάθε παράνομη δραστηριότητα στις περιοχές αυτές.
Η Θάσος κατοικήθηκε για πρώτη φορά κατά τη νεολιθική εποχή από Φοίνικες. Σύμφωνα με το μύθο, αναζητώντας την αδερφή του αρχηγού τους Κάδμου, Ευρώπη,
την οποία είχε κλέψει τρελός από έρωτα ο Δίας, μεταμορφωμένος σε λευκό ταύρο,
ίδρυαν πόλεις σε κάθε τόπο από όπου περνούσαν. Αργότερα, στο νησί εγκαταστάθηκαν Θράκες, οι οποίοι απέκτησαν δύναμη εκμεταλλευόμενοι τα πλούσια τοπικά μεταλλεία.
Τα μεταλλεία αυτά κίνησαν το ενδιαφέρον των Ιώνων της Πάρου, οι οποίοι κατέλαβαν τη Θάσο στις αρχές του 7ου π.Χ. αιώνα. Στην εκστρατεία αυτή έλαβε μέρος και ο μεγάλος Πάριος ποιητής Αρχίλοχος, ο οποίος μάλιστα έγραψε και σχετικό ποίημα.
Οι Θάσιοι προόδευσαν γρήγορα και ίδρυσαν αποικίες στη γύρω περιοχή.
Την αρχαϊκή εποχή, το νησί είχε σημαντική δύναμη και διατηρούσε εμπορικές σχέσεις
με όλο τον ελληνικό κόσμο.
Κατά τους Μηδικούς Πολέμους, η Θάσος υποτάχθηκε στους Πέρσες,
οι οποίοι εξανάγκασαν τους Θάσιους να γκρεμίσουν τα περίφημα μαρμάρινα τείχη τους.
Κατόπιν, στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, η Θάσος αποτέλεσε το "μήλον της έριδος" μεταξύ Αθηναίων και Σπαρτιατών. Το 2ο και τον 1ο π.Χ. αιώνα, υπό την προστασία των Ρωμαίων πλέον, το νησί γνώρισε μεγάλη άνθηση. Βέβαια, τα μεταλλεία είχαν πια εξαντληθεί, αλλά η Θάσος έκανε τότε εξαγωγές μαρμάρων και κρασιού.
Το 42 π.Χ. οι δολοφόνοι του Ιουλίου Καίσαρα, Κάσσιος και Βρούτος, εγκατέστησαν το ταμείο τους στο νησί. Κατά τους βυζαντινούς χρόνους, η Θάσος λεηλατήθηκε από τους Αβάρους και τους Σαρακηνούς.
Μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους,
το 1204, το νησί παραχωρήθηκε στο γηραιό Βενετό δόγη Ερρίκο Δάνδολο και τους απογόνους του. Γρήγορα όμως η Θάσος ενσωματώθηκε στο κράτος της Θεσσαλονίκης,
που ίδρυσε ο Βυζαντινός δεσπότης της Ηπείρου Θεόδωρος Δούκας Αγγελοκομνηνός.
Αργότερα, μετά την ανακατάληψη της Κωνσταντινούπολης από τον Μιχαήλ Παλαιολόγο,
αποτέλεσε και πάλι τμήμα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Το 1354 ο τότε Βυζαντινός αυτοκράτορας Ιωάννης Παλαιολόγος εκχώρησε τη Θάσο στον Γενουάτη, σύμμαχο και γαμπρό του Φραγκίσκο Γατελούζο, επειδή τον βοήθησε να κατανικήσει τους εσωτερικούς του αντιπάλους. Οι Γατελούζοι παρέμειναν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο στην εξουσία μέχρι το 1455, οπότε τους διαδέχθηκαν οι Τούρκοι.
Το 1770 οι Ρώσοι του Ορλώφ κατέλαβαν τη Θάσο, ενώ το 1813 ο Σουλτάνος παραχώρησε το νησί στον Τουρκοαιγύπτιο Μεχμέτ Αλή, ο οποίος γεννήθηκε στην απέναντι ακτή, στην πόλη της Καβάλας.
Οι Θάσιοι επαναστάτησαν το 1821, αλλά είχαν την ίδια μοίρα με τις υπόλοιπες βορειοελλαδίτικες περιοχές, η Επανάσταση δηλαδή δεν σημείωσε επιτυχία.
Το 1902 οι Τούρκοι ανέλαβαν και πάλι την κυριαρχία του νησιού.
Στο Βαλκανικό Πόλεμο του 1912, ο ελληνικός στρατός κατέλαβε το νησί, το οποίο από τότε υπάγεται στην Ελλάδα.
Το 1916, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκόσμιου Πολέμου, η Θάσος καταλήφθηκε
από δυνάμεις της Αντάντ. Από το 1941 μέχρι το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου,
το νησί διετέλεσε υπό βουλγαρική κατοχή. |
